{"id":2310,"date":"2022-12-06T12:50:26","date_gmt":"2022-12-06T09:50:26","guid":{"rendered":"https:\/\/sakarya.news\/?p=2310"},"modified":"2022-12-06T12:50:30","modified_gmt":"2022-12-06T09:50:30","slug":"iste-siber-saldirilara-karsi-sizi-koruyacak-tavsiyeler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haber.kocaalibilisim.com\/index.php\/2022\/12\/06\/iste-siber-saldirilara-karsi-sizi-koruyacak-tavsiyeler\/","title":{"rendered":"\u0130\u015fte siber sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 sizi koruyacak tavsiyeler"},"content":{"rendered":"\n<p>Ak\u0131ll\u0131 cep telefonu ve bilgisayar mutlaka otomatik kilitlenmeli, cihaz\u0131n ba\u015f\u0131ndan ayr\u0131l\u0131rken mutlaka kilitli konuma getirilmeli. A\u011f \u015fifresi sadece g\u00fcvenilen ki\u015filerle payla\u015f\u0131lmal\u0131, cihaz tamire g\u00f6nderilecekse disk \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131, web taray\u0131c\u0131larda kaydedilmi\u015f \u015fifreler s\u0131f\u0131rlanmal\u0131. Gelen e-postalardaki eklere ise dikkat edilerek i\u015flem yap\u0131lmal\u0131. Bireylere y\u00f6nelik yap\u0131lan siber sald\u0131r\u0131lar\u0131n ba\u015f\u0131nda oltalama, korsan ve k\u00f6t\u00fcc\u00fcl yaz\u0131l\u0131mlar ile fidye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n geldi\u011fini vurgulayan uzmanlar, e-posta ile g\u00f6nderilen maillerdeki linklere, internetten indirilen .exe, .bat ve .com uzant\u0131l\u0131 dosyalara dikkat edilmesi gerekti\u011fini ifade ediyor. Uzmanlar, siber sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 banka uygulamalar\u0131na mobil cihazlardan giri\u015f yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi M\u00fchendislik ve Do\u011fa Bilimleri Fak\u00fcltesi Bilgisayar M\u00fchendisli\u011fi \u0130ngilizce B\u00f6l\u00fcm\u00fc, Siber G\u00fcvenlik Y\u00fcksek Lisans Program\u0131 Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Ahmet \u015eenol, siber sald\u0131r\u0131 y\u00f6ntemleri ile ilgili de\u011ferlendirmelerde bulundu ve \u00f6nemli tavsiyeler payla\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Siber g\u00fcvenli\u011fin tan\u0131m\u0131 farkl\u0131la\u015f\u0131yor<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Siber G\u00fcvenlik tan\u0131m\u0131n\u0131n kurumlar, \u015firketler, devletler ve bireyler a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Dr. Ahmet \u015eenol, \u201cSiber g\u00fcvenli\u011fi bireyler a\u00e7\u0131s\u0131ndan teknolojik cihazlar ve hesaplar\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fcvenli bir \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131, gelebilecek sald\u0131r\u0131 veya k\u00f6t\u00fcc\u00fcl durum risklerini en aza indirmek i\u00e7in dikkat ettiklerimiz, yapt\u0131klar\u0131m\u0131z, yapmad\u0131klar\u0131m\u0131z olarak tan\u0131mlayabiliriz. Siber sald\u0131r\u0131ya \u00f6nlem alm\u0131\u015f olma hali de diyebiliriz. Siber sald\u0131r\u0131y\u0131 da bir ki\u015fi veya organizasyon taraf\u0131ndan bilin\u00e7li ve k\u00f6t\u00fc niyetli olarak di\u011fer bir ki\u015finin veya kurumun sistemini ya da hesab\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmeye, engellemeye, yanl\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na yol a\u00e7maya y\u00f6nelik yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar olarak tan\u0131mlayabiliriz.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"720\" data-id=\"2313\" src=\"https:\/\/sakarya.news\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Dr.-Ogr.-Uyesi-Ahmet-Senol.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2313\" srcset=\"https:\/\/haber.kocaalibilisim.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Dr.-Ogr.-Uyesi-Ahmet-Senol.jpg 1280w, https:\/\/haber.kocaalibilisim.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Dr.-Ogr.-Uyesi-Ahmet-Senol-300x169.jpg 300w, https:\/\/haber.kocaalibilisim.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Dr.-Ogr.-Uyesi-Ahmet-Senol-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/haber.kocaalibilisim.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Dr.-Ogr.-Uyesi-Ahmet-Senol-768x432.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Siber G\u00fcvenlik Y\u00fcksek Lisans Program\u0131 Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Ahmet \u015eenol<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><strong>En yayg\u0131n siber sald\u0131r\u0131 t\u00fcrlerinden\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dr. \u015eenol, ki\u015fiye genel olarak e-posta olarak g\u00f6nderilen ve i\u00e7inde ki\u015fiyi sahte bir web sitesine y\u00f6nlendiren oltalama y\u00f6nteminden de \u015f\u00f6yle bahsetti:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cOltalama y\u00f6nteminde iletilen e-posta mesaj\u0131nda g\u00f6rseller de kullan\u0131larak ki\u015finin bir \u00f6d\u00fcl kazand\u0131\u011f\u0131 veya hesap bilgilerinde d\u00fczeltme yapmas\u0131 gerekti\u011fi ve bunun i\u00e7in de e-posta i\u00e7indeki linke t\u0131klayarak bu i\u015flemi yapabilece\u011fi belirtilir. En yayg\u0131n siber sald\u0131r\u0131 t\u00fcrlerindendir. Ki\u015fi kendisine iletilen e-postada belirtilen ba\u011flant\u0131ya t\u0131klad\u0131\u011f\u0131nda asl\u0131nda hizmet ald\u0131\u011f\u0131 kuruma ait web sitesinin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcne sahip ba\u015fka bir sahte siteye y\u00f6nlendiriliyor. Ba\u011flant\u0131 linkine t\u0131klayan kurban, m\u00fc\u015fteri numaras\u0131 ve \u015fifresini girdi\u011finde bu bilgiler ger\u00e7ekten ait oldu\u011fu kullan\u0131c\u0131 kodu ve \u015fifre do\u011frulama sistemine gitmeyecek, siber korsan\u0131n kendi veri taban\u0131na kaydolacakt\u0131r. Burada korsanlar istedi\u011fi bilgiyi alm\u0131\u015f oldu\u011fu i\u00e7in yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 korsan sahte yaz\u0131l\u0131m\u0131n login ekran\u0131nda kum saati nispeten uzun bir s\u00fcre d\u00f6nmeye devam ettikten sonra \u2018\u00dczg\u00fcn\u00fcz. Bankam\u0131z ge\u00e7ici bir s\u00fcre hizmet verememektedir\u2019 gibi bir mesajla i\u015flemi sonland\u0131racaklard\u0131r. Oltalama sald\u0131r\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 bu t\u00fcr e-postalar\u0131 a\u00e7mamal\u0131, linkin bizi y\u00f6nlendirdi\u011fi web adresine dikkat etmeliyiz.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bankalar\u0131n mobil uygulamalar\u0131 kullan\u0131lmal\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dr. Ahmet \u015eenol, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde internet bankac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda en g\u00fcvenli metodun kendi cep telefonumuza ilgili bankan\u0131n mobil uygulamas\u0131n\u0131 y\u00fcklemek, internet bankac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bankan\u0131n mobil uygulamas\u0131 \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirmek, telefon kilidini etkin kullanmak, ak\u0131ll\u0131 telefonumuzu ba\u015fkas\u0131na kulland\u0131rmamak oldu\u011funu s\u00f6yledi ve g\u00f6nderilen bir ba\u011flant\u0131ya t\u0131klayarak internet bankac\u0131l\u0131\u011f\u0131na girmememiz gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde uyar\u0131da bulundu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130ndirilen dosya uzant\u0131lar\u0131na dikkat edilmeli<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bireylere yap\u0131lan di\u011fer bir siber sald\u0131r\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fcn de bilgisayar veya mobil cihazlar\u0131n ki\u015finin iradesi d\u0131\u015f\u0131nda siber sald\u0131r\u0131larda kullan\u0131lan bir cihaza d\u00f6n\u00fc\u015fmesi oldu\u011funu belirten Dr. Ahmet \u015eenol, \u201c\u00d6rne\u011fin indirilen bir filme internette altyaz\u0131 aran\u0131rken arama motorunun getirdi\u011fi sitelerden birinde altyaz\u0131 indirmek i\u00e7in t\u0131klan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda .srt olmas\u0131 gereken dosya uzant\u0131s\u0131 .exe olarak y\u00fcklenmi\u015f oluyor. B\u00f6ylece .exe dosyas\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bilgisayara y\u00fczde 99 ihtimalle k\u00f6t\u00fcc\u00fcl yaz\u0131l\u0131m bula\u015f\u0131yor. Bu k\u00f6t\u00fcc\u00fcl yaz\u0131l\u0131m, bilgisayar\u0131 ba\u015fkas\u0131n\u0131n yapaca\u011f\u0131 siber sald\u0131r\u0131n\u0131n bir askeri haline getirebilece\u011fi gibi klavyede bas\u0131lan tu\u015flar\u0131 yakalay\u0131p ba\u015fka bir adrese g\u00f6nderen casus yaz\u0131l\u0131m da olabilir. Klavyede bas\u0131lan tu\u015flar i\u00e7inde genellikle kullan\u0131c\u0131 kodu ve \u015fifreler de bulunuyor. \u0130ndirilen dosya t\u00fcr\u00fcne ve uzant\u0131s\u0131na dikkat etmeli, korsan yaz\u0131l\u0131m ve i\u00e7erikten uzak durulmal\u0131. \u0130nternetten indirilen k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f korsan yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu i\u00e7inde k\u00f6t\u00fcc\u00fcl yaz\u0131l\u0131m bar\u0131nd\u0131r\u0131r. \u00d6zellikle \u00e7al\u0131\u015fabilir dosya olan .exe, .bat ve .com uzant\u0131l\u0131 dosyalar\u0131n g\u00f6ndericisinden emin de\u011filsek a\u00e7mamal\u0131, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmamal\u0131y\u0131z. Korsan i\u00e7erik indirilen web sitelerini web taray\u0131c\u0131 ile ziyaret etmek bile bilgisayara k\u00f6t\u00fcc\u00fcl yaz\u0131l\u0131m bula\u015ft\u0131rabilir.\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Fidye yaz\u0131l\u0131mlara kar\u015f\u0131 cihazlar s\u00fcrekli g\u00fcncellenmeli<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Fidye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n mobil cihazlara ve bilgisayarlara bula\u015facak k\u00f6t\u00fcc\u00fcl yaz\u0131l\u0131mlar aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Dr. Ahmet \u015eenol, \u201cFidye yaz\u0131l\u0131m\u0131, e-posta ekine konmu\u015f \u00e7al\u0131\u015fabilir dosyan\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bilgisayarda kurulu bir program\u0131n g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131 olmas\u0131 gibi nedenlerle bula\u015f\u0131r. Fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131 sald\u0131r\u0131s\u0131nda genel olarak ki\u015finin diskindeki t\u00fcm veriler \u015fifrelenerek cihaz\u0131n sahibinden belli bir miktarda paray\u0131 genelde kripto para olarak bir hesaba yat\u0131rmas\u0131 istenir. Para yatt\u0131\u011f\u0131 taktirde \u015fifreli dosyalar\u0131n anahtar\u0131 verilerek \u015fifrenin a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131 vaat edilir. &nbsp;Avrupa Birli\u011fi Siber G\u00fcvenlik Ajans\u0131\u2019n\u0131n verilerine g\u00f6re 2021 y\u0131l\u0131nda siber sald\u0131rganlar taraf\u0131ndan olay ba\u015f\u0131na istenen ortalama fidye miktar\u0131 bir \u00f6nceki y\u0131l ile k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda 71 bin Euro\u2019dan 150 bin Euro\u2019ya y\u00fckseldi. Ayn\u0131 ajans verilerine g\u00f6re 2021 y\u0131l\u0131 dahil fidye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131na d\u00fcnya genelinde toplam 18 milyar Euro fidye \u00f6dendi.&nbsp;Fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 cihaz\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fcncellemeleri ve g\u00fcvenlik yamalar\u0131n\u0131 almas\u0131 sa\u011flanmal\u0131, verilerimizin harici belle\u011fe s\u0131k s\u0131k yede\u011fi al\u0131narak yede\u011fin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 harici diskin cihazdan fiziksel ba\u011flant\u0131s\u0131 kesilmeli. G\u00fcncel yede\u011fimiz varsa fidyeciler verilerimizi \u015fifrelemi\u015f olsa da sistemimizi yeniden y\u00fckler, yedekten geri d\u00f6nerek fidye \u00f6demekten kurtuluruz.\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130\u015fte basit ve etkili korunma y\u00f6ntemleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Siber G\u00fcvenlik Y\u00fcksek Lisans Program\u0131 Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131&nbsp;Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Ahmet \u015eenol, siber sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 al\u0131nabilecek basit \u00f6nlemleri \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ak\u0131ll\u0131 cep telefonu ve bilgisayar mutlaka otomatik kilitlenmeli, cihaz\u0131n ba\u015f\u0131ndan ayr\u0131l\u0131rken mutlaka kilitli konuma getirilmeli,&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>\u0130\u015fyeri ve ev kablosuz a\u011f\u0131n\u0131n \u015fifresi sadece g\u00fcvenilen ki\u015filerle payla\u015f\u0131lmal\u0131, belli peryotlarla de\u011fi\u015ftirilmeli,<\/li>\n\n\n\n<li>Cihaz\u0131m\u0131z\u0131 tamire g\u00f6nderirken veya satarken diskini \u00e7\u0131karmal\u0131, \u00f6nemli verilerin yede\u011fi al\u0131narak dosyalar g\u00fcvenli \u015fekilde silinmeli ve \u00f6zellikle web taray\u0131c\u0131larda kaydedilmi\u015f \u015fifreler s\u0131f\u0131rlanmal\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Bilgisayar\u0131m\u0131z\u0131n \u015fifresi klavye alt\u0131na, monit\u00f6r\u00fcn arkas\u0131na v.b. yaz\u0131lmamal\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Gelen e-postalardaki ekler bildi\u011fimiz bir e-posta adresinden geliyorsa bile dikkat edilerek a\u00e7\u0131lmal\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Oltalama sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 dikkatli olunmal\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Cihazlarda korsan yaz\u0131l\u0131m kullanmamal\u0131, kullan\u0131lmayan yaz\u0131l\u0131mlar kald\u0131r\u0131lmal\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ak\u0131ll\u0131 cep telefonu ve bilgisayar mutlaka otomatik kilitlenmeli, cihaz\u0131n ba\u015f\u0131ndan ayr\u0131l\u0131rken mutlaka kilitli konuma getirilmeli. A\u011f \u015fifresi sadece g\u00fcvenilen ki\u015filerle payla\u015f\u0131lmal\u0131, cihaz tamire g\u00f6nderilecekse disk \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131, web taray\u0131c\u0131larda kaydedilmi\u015f \u015fifreler s\u0131f\u0131rlanmal\u0131. Gelen e-postalardaki eklere ise dikkat edilerek i\u015flem yap\u0131lmal\u0131. Bireylere y\u00f6nelik yap\u0131lan siber sald\u0131r\u0131lar\u0131n ba\u015f\u0131nda oltalama, korsan ve k\u00f6t\u00fcc\u00fcl yaz\u0131l\u0131mlar ile fidye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n geldi\u011fini vurgulayan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2311,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,11],"tags":[402,1638,2269,2271,2614],"class_list":["post-2310","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guncel","category-teknoloji","tag-bilgisayar-muhendisligi","tag-muhendislik-ve-doga-bilimleri-fakultesi","tag-siber-guvenlik-yuksek-lisans-programi","tag-siber-saldiri","tag-uskudar-universitesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haber.kocaalibilisim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2310","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haber.kocaalibilisim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haber.kocaalibilisim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haber.kocaalibilisim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haber.kocaalibilisim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2310"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haber.kocaalibilisim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2310\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2314,"href":"https:\/\/haber.kocaalibilisim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2310\/revisions\/2314"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haber.kocaalibilisim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2311"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haber.kocaalibilisim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haber.kocaalibilisim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2310"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haber.kocaalibilisim.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}